هر آنچه باید از سنسور اکسیژن بدانید!

خودروهای سواری

نویسنده:کارشناس محتوا درکارکیتا

1 ماه پیش 21291 بازدید
هر آنچه باید از سنسور اکسیژن بدانید!

سنسور اکسیژن چیست؟

سنسور اکسیژن یک قطعه از اگزوز می‌باشد که الکترونیکی بوده و یک وظیفه مهم بر عهده دارد. این حسگر باید میزان اکسیژنی را که در گازهای خروجی وجود دارد، کنترل کند. نخستین بار این قطعه به وسیله شرکتی موسوم به بوش طراحی و تولید شد. از سال هزار و نهصد و شصت میلادی این قطعه در تمامی خودروها نصب شد. در اهمیت این قطعه همین نکته بس که بدون حسگر اکسیژن، سطح آلودگی هوا افزایش یافته و محیط زیست بیش از پیش به خطر می‌افتد.

این حسگر، بسته به نوع اتومبیل و سال تولید، در یک یا دو قسمت ماشین نصب می‌شود. همان‌طور که گفته شد، هدف از نصب این قطعه کم کردن دود و کمک به حفظ پاکیزگی و هوای سالم است. در این نوشتار سعی داریم، مطالب مفیدی در این زمینه خدمت کاربران گرامی این وب سایت، ارائه دهیم. اگر به خواندن این گونه مقالات علاقه‌مند هستید، ما را تا پایان این متن همراهی کنید.

تعمیر سنسور اکسیژن

وظیفه سنسور اکسیژن چیست؟

سنسور اکسیژن قطعه‌ای است که مقدار اکسیژنی که در گازهای خروجی وجود دارد، اندازه‌گیری می کند. در حقیقت، این قطعه مقدار هوایی را که در سوخت وجود دارد، مورد پایش قرار داده و پروسه سوخت موتور را کنترل می‌کند. این حسگر اندازه خیلی بزرگی ندارد و دارای دو سر است که شبیه به سوکت می‌باشد. در این حسگر، سیم نیز به کار رفته است. حسگر اکسیژن در صورت مشاهده اکسیژن در ترکیب سوخت ، نشانه‌هایی به ای سی یو مرکزی اتومبیل می‌فرستد.

در چنین وضعیتی، ای سی یو اتومبیل تنظیمات خاصی را در دستگاه سوخت رسانی اتومبیل بازنشانی می‌کند. در نهایت این دستگاه، در تایم پاشش انژکتور تغییراتی به وجود می‌آورد که منجر به بهبود و راندمان بالای موتور می‌شود.

سنسور اکسیژن

چگونه سنسور اکسیژن اختراع شد؟

سنسور اکسیژن  (Oxygen Sensor)  از جمله تحولات شگرفی بود که در پروسه ساخت اتومبیل به وجود آمد. این قطعه تا رسیدن به خط تولید کارخانه، آزمون و خطاهای بسیاری را پشت سر گذاشت تا این که توانست از مهندسین مربوطه مهر تائید دریافت کند. در نهایت شرکت بوش توانست، نمونه کاملی از این طرح را به تولید انبوه برساند.

در سال 1960 میلادی اولین اتومبیل به این قطعه تجهیز شد. تقریباً نگرانی ها از افزایش آلودگی هوا ناشی از دود اتومبیل ها کاهش یافت. در حال حاضر، کلیه شرکت های خودروسازی دنیا موظف هستند، این قطعه کوچک اما مفید و کاربردی را در محصولات خود نصب نمایند. درحقیقت عدم نصب این قطعه در خودرو یک نقص فنی به شمار رفته و اجازه تردد به اتومبیل داده نمی‌شود.

حتما بخوانید: علت روغن سوزی ماشین و نشانه های آن چیست؟

اجزای تشکیل دهنده سنسور اکسیژن

سنسور اکسیژن با نام تجاری سوند لامبدا تولید و عرضه می‌شود. این حسگر فقط یک بخش کوچکی از دستگاه فنی اتومبیل به شمار می‌رود. در اتومبیل‌های جدیدتر که ساختار پیشرفته‌تری دارند، دو حسگر اکسیژن نصب می‌شود. این اتومبیل ها که از سیستم عیب یابی نسل دو برخوردار هستند، به بهترین صورت ممکن می‌توانند سطح آلایندگی ماشین را به حداقل برسانند.

بدین ترتیب که یک حسگر بعد از کاتالیست نصب می‌شود و یک حسگر دیگر نیز بعد از کاتالیست تعبیه می‌گردد. با وجود این دو حسگر، راندمان موتور تقویت شده و آن را به صورت همزمان مورد پایش قرار می‌دهد.

سنسور اکسیژن ماشین از نظر جنس، دارای بدنه ای سرامیکی یا چینی است. حتی برخی از حسگرها دارای جنس پلاتینیوم نیز هستند که به کمک یک پوشش فلزی ( دی اکسید زیر کونیم) تقویت می‌شوند. علاوه براین، یک المنت گرما پذیر، دمای حسگر را مدیریت می‌کند و دمای آن را تا سیصد تا هشتصد درجه سانتیگراد تغییر می‌دهد. بخش خارجی حباب که با یک پوشش مشبک از جنس پلاتین پوشیده شده است، دارای دو رشته پلاتین نیز است. این رشته های نوار مانند همچون الکترود و کنتاکت ها رفتار می‌کنند.

سال ها قبل سازندگان در سنسور اکسیژن ، یک منفذ کوچکی روی لایه ضخیم آن ایجاد می‌کردند که مکان عبور هوا بود. ولی در حسگرهای جدیدتر که دارای فناوری نوینی هستند، این جریان هوا از بین کانکتور سیم صورت می‌گیرد. این مکان کوچک محل مناسبی است که هوا می‌تواند به راحتی از آن عبور کند. برای این که این منافذ بسته نشوند، باید مراقب بود روغن موتور به آن نرسد.  

اگر سنسور اکسیژن خراب شود چه می شود

سنسور اکسیژن کجاست ؟

اگر از ابتدای این متن ما را همراهی کرده باشید، حتماً تا حالا متوجه شده اید که محل قرارگیری سنسور اکسیژن اگزوز است. از آنجا که وظیفه این حسگر، سنجش اکسیژن موجود در سوخت می باشد، طبیعتاً باید در مکانی قرار بگیرد که دسترسی به خروجی گازهای تولید شده برای آن فراهم باشد. این حسگر پس از اندازه‌گیری اکسیژن، دستورات لازم را به کامپیوتر مرکزی ماشین می‌فرستد.

ای سی یو نیز دریچه گاز را بازنشانی و تنظیم کرده و مقدار پاشش سوخت در محل احتراق موتور را مدیریت و سازماندهی می‌کند. این عملکرد باعث بهبود راندمان کاری در موتور شده و بدین ترتیب، آلاینده های کمتری وارد محیط زیست می‌شود.

همان‌گونه که قبلاً نیز بیان کردیم؛ وظیفه سنسور اکسیژن، مطالعه مقدار اکسیژن حاضر در ترکیب سوخت و اکسیژن می‌باشد. با به دست آمدن تضاد بین مقدار هوا و ترکیب سوخت، نشانه هایی به حسگر اکسیژن فرستاده می‌شود که منجر به افزایش ولتاژ در حباب سرامیکی می‌گردد. با توجه به بالا رفتن مقدار اکسیژن، میزان ولتاژی که تولید می‌شود نیز در آن‌ها افزایش می‌یابد. این پروسه باعث ساخت و منتقل کردن پیام‌ها و ولتاژ آن به ای سی یو اتومبیل می‌گردد. ­

زمان تعویض سنسور اکسیژن

سنسور اکسیژن چقدر در مصرف سوخت موثر است؟

در ادامه موضوع سنسور اکسیژن خوب است به این نکته نیز اشاره کنیم. فاکتورهای متعددی در مقدار رقیق شدگی یا غلظت سوخت اثر گذار است. این عوامل را می توان این گونه فهرست بندی کرد:

  • دمای اکسیژن 
  • موقعیت و شرایط دریچه گاز
  • فشار بارومتریک 
  • میزان درجه گرمای مایع سرد کننده موتور 

با فرستادن داده ها به وسیله سنسور اکسیژن، رایانه اتومبیل ترکیب سوخت را در محیطی کاملا متعادل ذخیره و نگه می‌دارد. چنانچه این قطعه، داده‌هایی بر پایه مقدار غلظت سوخت به ای سی یو ارسال کند، رایانه پیام های پاشش سوخت را کم کرده و باعث تزریق سوخت در موتور اتومبیل می‌گردد. شایان ذکر است این میزان در اتومبیل‌هایی که سیستم کاربراتوری دارند، در کمترین حد خود اتفاق می‌افتد.

در اتومبیل‌های انژکتوری نیز این فرایند مهم سریع تر ارزیابی می‌شود. به وسیله رایانه، مقدار مخلوط سوخت رقیق‌تر می‌شود و اطلاعات عدم سوخت کافی به وسیله حسگر اکسیژن به ای سی یو مخابره می‌گردد. در این وضعیت، ای سی یو نشانه های پاشش انژکتوری را دوباره بالا می برد و موجب می‌شود تا تزریق سوخت در موتور افزایش یابد.

وظیفه سنسور اکسیژن چیست؟

در نتیجه این کنش و واکنش‌ها، راندمان موتور بهبود پیدا کرده و حلقه مدیریت و نظارت فیدبک سوخت تکمیل می‌شود. وقتی حلقه فیدبک سوخت کامل باشد، مقدار آلایندگی اتومبیل‌ها به حداقل ترین سطح ممکن خود می‌رسد. همچنین، رایانه اتومبیل از نشانه‌های مخابره شده به وسیله دیگر حسگرها،  برای متعادل کردن هر چه بهتر سوخت بهره می‌گیرد.

انواع سنسور اکسیژن عبارت‌اند از:

  • حسگر فشار مطلق مانیفولد
  • سنسور اکسیژن
  • سنسور جریان هوای انبوه MAF
  • سنسور سطح روغن موتور
  • سنسور فشار روغن موتور 
  • سنسور دمای آب یا خنک کننده موتور CTS
  • سنسور سطح مایع خنک کننده
  • سنسور دمای هوای ورودی ATS
  • سنسور ضربه
  • سنسور دریچه گاز یا TPS
  • سنسور دور موتور یا RPM
  • سنسور سرعت

علائم خرابی سنسور اکسیژن چیست؟

سنسور اکسیژن در خودروها یکی از قطعات حساس است که برای کنترل سوخت و هواخوری موتور به کار می‌رود. در صورتی که این سنسور خراب شود، عملکرد موتور نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرید و ممکن است باعث افزایش مصرف سوخت، کاهش قدرت موتور و آلودگی هوا شود.
علائم خرابی سنسور اکسیژن شامل:

  • افزایش مصرف سوخت
  • کاهش قدرت موتور
  • افزایش مقدار دود از خروجی خودرو
  • افزایش مقدار دود از خروجی خودرو
  • ناپایداری موتور و احتمال قطع شدن آن

همچنین در صورت خرابی سنسور اکسیژن، سیستم ایمنی خودرو نیز ممکن است غیر فعال شود. لذا در صورت تشخیص هر یک از این علائم در خودرو، باید به سرعت به تعمیرگاه مراجعه کرده و سنسور اکسیژن را تعویض کرد.

تفاوت سنسور اکسیژن بالا و پایین در خودرو چیست؟

در خودرو نیز از دو نوع سنسور اکسیژن بالا و پایین استفاده می‌شود. سنسور اکسیژن بالا در قسمت قبل از کاتالیزور و سنسور اکسیژن پایین در قسمت بعد از کاتالیزور قرار می‌گیرد. تفاوت اصلی بین این دو نوع، در محدوده اندازه گیره‌گیری آن‌هاست. سنسور اکسیژن بالا معمولا محدوده اندازه‌گیری کمتری دارد و برای کنترل میزان سوخت در سیستم تزریق سوخت استفاده می‌شود. در حالی که سنسور اکسیژن پایین محدوده اندازه‌گیری بیشتری دارد و معمولا برای کنترل عملکرد کاتالیزور استفاده می‌شود.

 

 

 

 

نظرات خودتان رازیر این مقاله با کارکیتا به‌اشتراک بگذارید.

ثبت نظر
لیست نظرات 0 نظر
سوالی برا شما پیش آمده از ما بپرسید support